|
Müftüden sarımsak uyarısı
Kastamonu İl Müftüsü Cevat Altun, yaklaşan mübarek Ramazan Ayı nedeniyle vatandaşlara özellikle Teravih Namazları öncesinde, sağlığa yararları olmasına rağmen kokusu nedeniyle sarımsak ve soğan yenmemesi konusunda uyarıda bulundu. Kastamonu İl Müftüsü Cevat Altun, yaklaşan Ramazan Ayı nedeniyle vatandaşların camiye gelirken dikkat etmeleri gereken konular üzerinde uyardı.
Özellikle camilerin yoğun olduğu Teravih Namazı öncesi soğan ve sarımsak yenmemesi çağrısında bulunan Müftü Altun, "Müslüman eliyle diliyle hal ve hareketleriyle insanları rahatsız etmeyen kişidir." Peygamber efendimiz "camilere soğan ve sarımsak yiyerek gelmeyin... diyor. Tüm Müslümanların buna dikkat etmesi gerekir. İslam dini temizliğe çok önem vermektedir. Camiiler Beytullahın (Allahın evi) şubeleridir. Özellikle bu yönden temizliğe çok dikkat etmek gerekir. Elbiseler kirliyse kötü kokuyorsa özellikle çoraplar kötü kokuyorsa insanlar rahatsız olur. Buda diğer insanlara eziyet olur. Diğer insanlara eziyet etmek de dinimizde günahtır. Özellikle bu konularda cemaatimizi bilgilendirmeleri konusunda camii imamları ve vaizlerimizi de uyaracağız" dedi.
Sözcü, 30.09.2005 14:48:18
TAŞKÖPRÜ'den
----------------
Geçmişten Günümüze "ULUSLARARASI TAŞKÖPRÜ KÜLTÜR VE SARIMSAK FESTİVALİ"
ve 2006 Hazırlık Çalışmaları İçin
TIKLAYINIZ
19.ULUSLARARASI TAŞKÖPRÜ KÜLTÜR VE SARIMSAK FESTİVALİ (2005)
______________________________________________
FESTİVAL PROGRAMI
_______________________________________________
30 AĞUSTOS SALI
** Saat: 10.00: ** ÇİFTÇİLERİMİZ ARASINDAN EN İYİ SARIMSAK ÜERTİCİLERİNİ SEÇME YARIŞMASI ( Yer: Sarımsak Pazarı )
1 EYLÜL PERŞEMBE 1.GÜN
** Saat: 13.00:
** PROTOKOL DAVETLİLERİNİN VE HALKOYUNLARI TOPLULUKLARININ İŞTİRAKİ İLE, TARİHİ TAŞKÖPRÜ ÜZERİNDE AÇILIŞ. FESTİVAL ALANINDA STANDLARI ZİYARET, CUMHURİYET MEYDANINDA FESTİVAL KORTEJİ.
** Saat: 14.00:
** BELEDİYE BAŞKANI HASAN ALTAN’ IN AÇILIŞ KONUŞMASI
** PROTOKOL KONUŞMALARI
** HALK OYUNLARI GÖSTERİLERİ
** FESTİVAL ORKESTRASI ( Nane-Limon )
**SES VE SİS BOMBALARI İLE GÜNDÜZ FİŞEK GÖSTERİLERİ
** RESMİ VE ÖZEL KURULUŞ ARAÇLARININ KORTEJ GEÇİDİ
** MEVLİT-İ ŞERİF.
2 EYLÜL CUMA 2 GÜN
** 10.00:
**HALK OYUNLARI GRUPLARININ CUMA PAZARI İÇİNDE BAŞLAYAN GÖSTERİLERİ. ( Milli kıyafetler ile Şehir içi defile yürüyüşleri )
** 11.30:
** BELEDİYE BAŞKANLIĞINDA FESTİVAL KOMİTESİ İLE FOLKLÖR GRUPLARININ TANIŞMA RESEPSİYONU.
** 14.30:
** KÜLTÜREL VE EKONOMİK KONULARDA PANEL
YER: Belediye Başkanlığı Konferans Salonu
** Oturum Başkanı: Saim ESKİOĞLU ( Balıkesir - Gönen Kaymakamı )
** Konuşmacı: Prof.Dr.Süleyman Taban. ( Ankara Üniversitesi Toprak Bölümü Başkanı )
Konu: Sarımsakta Farklı Gübre Deneme Sonuçları
** Konuşmacı:Prof.Dr.Aykut ÇINAROĞLU ( Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi. )
Konu: Taşköprü’ de POMPEİOPOLİSİN Önemi
** Konuşmacı: Prof.Dr.Salih MADEN ( Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi )
Konu: Sarımsak Hastalıkları
** Konuşmacı: Murat KARASALİHOĞLU ( Arkeolog )
Konu: Pompeiopolisin ortaya çıkartılması ve Taşköprü Turizmine etkileri.
** 19.30:
** Açık Hava Müzik Şöleni Hava-i Fişek gösterileri Ses ve Işık oyunları Sanatçı : ( Lara – Orhan Hakalmaz ) Yer: Taşköprü Başı Festival Meydanı
3 EYLÜL CUMARTESİ 3. GÜN
** 13.00:
** FESTİVAL ORKESTRASI ( Nane – Limon ) HALK OYUNLARI YERLİ VE YABANCI GURUPLARIN GÖSTERİLERİ
** Kenan ONUK Halı saha Futbol Turnuvasında dereceye girenlere
** ÖDÜL TÖRENİ
** HALK OYUNLARI VE SANAT GRUPLARINA
** KATILIMCI KURULUŞ VE KİŞİLERE
** EN İYİ SARIMSAK YETİŞTİRİCİLERİNE
** OYA, ÇARŞAF BAĞI VE YEMEK YARIŞMASINDA DERECEYE GİRENLERE
** SPONSOR FİRMALARA
** GELENEKSEL SARIMSAK GÜZELİ YARIŞMASI Güzellerin kutlanması ve Taçlandırılması ( Ses ve Sis Bombaları )…
** 21.30 AÇIK HAVA MÜZİK ŞÖLENİ Hava-i Fişek gösterileri Ses ve Işık Oyunları ) Yer: Köprü Başı Festival alanı. ( Sanatçı Petek DİNÇÖZ)
4 EYLÜL PAZAR 4. GÜN
Yer: AĞCIKİŞİ MAHALLESİ KABA YAZI MEVKİİ.
** 11.00 HALK OYUNLARI GÖSTERİLERİ
** 12.00 TÜRK KUŞU UÇAKLARINDAN PARAŞÜT ATLAYIŞ GÖSTERİLERİ.
** 13.00 GELENEKSEL RAHVAN AT YARIŞLARI. ( SAFKAN ARAP VE İNGİLİZ AT YARIŞLARI ) 19. FESTİVALİN YARIŞ AĞASININ BELİRLENMESİ
** 20.00 TAŞ KÖPRÜ BAŞI FESTİVAL MEYDANINDA
* FESTİVAL ORKESTRASI ( Nane - Limon ) GELENEKSEL GÖSTERİLER.
* YERLİ VE YABANCI HALK OYUNLARI EKİPLERİ
** 21.30: AÇIK HAVA MÜZİK ŞÖLENİ ** SANATÇI: Mustafa SANDAL Hava-i Fişek gösterileri Ses ve Işık oyunları
Yer: Taşköprü Başı Festival Meydanı
FESTİVAL BİTİŞ GALASI 19.Uluslararası 2005 yılı Festivalinin kapanışı.
Her Derde Deva
Şifalı bir bitki olduğunun kanıtlanmasıyla birlikte sarmısağa talep de arttı. Özellikle, Kastamonu'nun Taşköprü ilçesinde üretilen sarmısak, dünya pazarında büyük ilgi görüyor. Dursun Özden Eski Türklerde, savaş öncesinde askerlere ve kına gecesinde de damatla geline sarmısak yedirilirmiş. Bunun nedeni sarmısağın güç verdiğine ve cinsel isteği artırdığına inanılmasıymış. Günümüzde ise sarmısağın kansere ve başka birçok hastalığa karşı antibiyotik işlevi gördüğü iddia ediliyor. Eczanelerde de acısız ve kokusuz sarmısak tabletleri şifa verici diye satılıyor.Yüzyıllardır insanoğlunun ilaç niyetine kullandığı mucizevi bitki sarmısak, son yıllarda yeniden keşfediliyor. Gerek doğal beslenmeye dönüş akımı gerekse klinik araştırmalar sarmısağın değerini artırmış durumda. Tarih boyunca bazen tanrılara özgü bir nektar, bazen de vampirlere ve kötü ruhlara karşı "nazarlık" olarak kullanılan sarmısağın insan sağlığına yararları, şimdi bilimin mikroskobu altında... Sarmısak merkezi Taşköprü, Batı Karadeniz Bölgesi'nde, Kastamonu iline bağlı bir ilçe. İlçeye adını veren tarihi taşköprü, uzun yıllara meydan okuyarak dimdik ayakta duruyor. İlçenin tek giriş çıkış yeri burası. Gökırmak üzerindeki 69 metrelik köprü, M.S. 1366'da Yağmur Bey'in oğlu Ali Bey tarafından yaptırılmış.Taşköprü çeşitli uygarlıklara sahne olmuş, tarih ve kültür zenginlikleriyle dolu bir yerleşim yeri. İlçenin karşısında bulunan Zımbıllı Tepe'deki Romalılardan kalma Pompeiopolis harabeleri ve antik kenti bunun en belirgin kanıtı. İlçede Selçuklu ve Osmanlı tarihinin izlerine rastlamak da mümkün. Oğuzların Kayı boyundan olan Taşköprüler konuşmaları, şiveleri, giyimleri ve gelenek göreneklere bağlılıkları ile dikkat çekiyor.Taşköprü aynı zamanda Türkiye'nin başlıca sarmısak üretim merkezlerinden. Yılda 20 bin tonluk üretim kapasitesiyle dünya pazarında Çin, İran ve Malezya ile rekabet ediyor.Taşköprü'de meşhur kuyu kebabı yanında sarmısak yeniliyor. İlçede sarmısak kokulu erkeklere ilgi fazla... Uluslararası üne sahip Taşköprü sarmısağı, bu ünü kalitesine ve uzun ömürlü oluşuna borçlu. Taşköprü sarmısağının üretiminin artırılması, kalitesinin yükseltilmesi, fabrikasyona dönüştürülmesi ve üreticilerin desteklenmesi için büyük çabalar sarfeden Taşköprü Belediye Başkanı Hasan Altan, "Artık endüstri bitkisi olan sarmısağın ilaç sanayiinde işlenmesi için, devletin ve işadamlarının yatırımına her türlü kolaylığı sağlayacağız," diyor. Ardından sözlerini şöyle sürdürüyor: "Biz bin bir güçlüklerle üretiyoruz, başkaları kaymağını yiyor. Amerikalılar bizden sadece 200 bin liraya aldıkları sarmısağı şişeye koyarak, yine bize 100 tabletini 8 milyon liradan satıyor. Eczanelerde ve baharatçılarda satılan 'Kyolic' adlı sarmısak hapının aslı, bir kilo Taşköprü sarmısağıdır."Adını yalnızca festivallerde duyduğumuz Taşköprü sarmısağı, bölgede çalışan binlerce kadın - erkek üreticinin el emeği, göz nuru ve geçim kaynağı... İlçe geleceğini sarmısağa bağlamış durumda. Eğer desteklenirse, sarmısak artık sanayi bitkisi olarak, yalnızca Taşköprülü üreticilerin değil, Türkiye'nin de yüzünü güldürecek. Şifalı bitki Trakya ve Anadolu'nun pek çok yerinde üretilen sarmısağın şifa dağıttığı ve özellikle tansiyon için köylülerin ceplerinde mutlaka birkaç diş sarmısak bulundurdukları bilinir. Sarmısaklı yemekler, turşular, çemen ve özellikle sarmısaklı cacık, Türk mutfağının vazgeçilmez yiyeceklerindendir. Taşköprü'nün selenyumu bol ve kumlu topraklarında ve de özel iklim koşullarında yetiştirilen iri dişli, parlak, dayanıklı (en az bir yıl bozulmadan kalan) ve diri Taşköprü sarmısağı, şifalı bitkilerin başında geliyor.Anavatanı Orta Asya olan sarmısağın tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. Lokman Hekim ve Evliya Çelebi'nin kitaplarında da, sarmısağın mucizevi bitki olarak şifa dağıttığı yazmaktadır. Nitekim, Amerika'da yayımlanan The New York Times Magazine de geçtiğimiz günlerde şu başlığı attı: "1000 yılın en iyi bitkisi kutsal sarmısak." Yazıda, insanlık tarihi kadar eski olan sarmısağın protein, kalsiyum, fosfor, demir, A, B, C vitaminleri ile zengin bir besin kaynağı olduğu vurgulanıyordu. Sarmısağın içeriğindeki anti - oksidantlı maddeler sayesinde kansere karşı etkili bir bitki olduğu da belirtiliyordu. Evet, eskiden acılı ve kokulu diye uzaklaştığımız sarmısak artık kokusuz ve tatlı yeni versiyonu ile sağlıklı yaşamımızın bir parçası olarak gündemimizde yer alıyor. Faydaları Bilim adamları sarmısağın faydalarını şöyle sıralıyor: · Sigaranın zararlı etkilerini azaltır. · Zehirlenmeye karşı etkilidir. · Kansere karşı en şifalı bitkidir. · Kan pıhtılaşmasını önler. · Damar sertliğini azaltır. · Sivrisinek ve böcekleri uzaklaştırır. · Sinir sistemini ve kan dolaşımını düzenler. · Gribi ve nezleyi önler. · Güç ve enerji verir. · Cinsel gücü artırır. · Diğer bitkilerden 58 kat fazla kalsiyum içerdiği için, uzun ömürlü ve mikrop öldürücü etkisi ile de antibiyotik özelliği göstermektedir.
Milliyet, 8 Ocak 2000 http://www.milliyet.com.tr
Sarımsak
Sarımsak veya sarmısak (Allium sativum L.), 25-30 cm yükseklikte, yeşilimsi beyaz veya pembe çiçekli, otsu bir kültür bitkisidir. Nadir olarak tohum bağlar. Bu nedenle soğancıkları (diş) ile üretilir. Ülkemizde “Beyaz sarımsak” ve “Siyah sarımsak” olmak üzere 2 çeşit yetiştirilmektedir. Tedavide beyaz sarımsak kullanılır. Vatanının orta Asya stepleri olduğu sanılmaktadır.
Dış Görünüş: Soğan, beyaz veya pembemsi renkli, az adette soğancıkdan (diş) meydana gelir. Dişlerin hepsi bir arada bir kabuk tarafından sarılmışlardır. Çok kuvvetli ve keskin bir kokusu ve yakıcı bir lezzeti vardır.
Bileşim: Karbonhidratlar (sakkaroz, glikoz), vitaminler (A, B, C ve E) ve eterli uçucu yağ (alliin, allicin, ajoen) , scordein, selen ile dişilik ve erkeklik hormonlarına benzer maddeler taşımaktadır. Bu uçucu yağda özellikle allil disülfür bulunmaktadır. Bu bileşik kükürtlü bir amino asit olan alliin’in alliinaz isimli ferment etkisi ile parçalanarak allicin’i vermesi, allicin’in de, su buharı veya su karşısında, allil disülfür’e dönüşmesi sonucu meydana gelir. Sarımsağa özel koku ve lezzeti veren taşıdığı kükürtlü uçucu yağdır.
Etki ve Kullanılış: Eski çağlardan beri bilinen ve kullanılan bir drog’dur. Orta çağda özellikle salgın hastalıklar (kolera, veba gibi) ile mücadelede kullanılmıştır. Antiseptik, idrar artırıcı, safra salgılarını artırıcı, solucan düşürücü (özellikle askarit ve oksiyürlere karşı), iştah açıcı, tansiyon (kan basıncı) ve kolesterol düşürücü, kanı sulandırıcı ve bağışıklık sistemini güçlendirici etkilere sahiptir. Antiseptik (mikrop öldürücü) etki taşıdığı allicin’den ileri gelmektedir. Antiseptik ve bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi; tarihçi Herodot’a göre eski Mısırlılar tarafından da bilinmekteydi. Çünkü Mısırlılar piramitlerin yapımında çalıştırdıkları işçilere her öğün sarımsak, soğan ve turp yediriyorlardı. II. Dünya savaşı sırasında, yaralandıkları zaman yaralarının mikrop kapmasını önlemek için, ezerek yaranın üzerine konmak üzere Rus askerlerine sarımsak verilmiştir.
Kullanılış şekli: Kurt veya solucan düşürücü olarak, kabuğu soyulmuş olan bir sarımsak dişi bir ekmek kabuğu parçasına kuvvetle sürülür ve çıkan esansı emmiş olan ekmek parçası yenilir. Aynı amaç için sarımsak şurubu da kullanılmaktadır. 100 gr parçalanmış sarımsak, 200 gr su ve 200 gr şeker ile 1 gün bekletildikten sonra iyice karıştırılıp süzülür. Elde edilen şuruptan günde 2-3 yemek kaşığı içilir. Haricen yara iyi edici olarak, taze sarımsak lapa halinde yara üzerine konur. Aynı amaç için sarımsak usaresi de kullanılabilir. Usare hazırlamak için bir miktar sarımsak havanda ezilir, sıkılarak alınan usarenin 1 gr miktarı 10 gr su ile sulandırılır ve bu karışımın içine, usarenin bozulmasını önlemek için, 10 damla kadar etil alkol konur. Bu usare haricen bilhassa saç hastalıklarının (saçkıran vs.) tedavisinde saçlı deri kısmına sürülür. Tansiyon düşürücü olarak 10 gr sarımsak başı ezilir, üzerine 10 gr etil alkol konur, karışım 1 gün bekletildikten sonra ince bir bez veya süzgeçle süzülür. Elde edilen özsudan günde 3 defa 15-30 damla alınır.
Sarımsağın, mide ve bağırsakları güçlendirici, mikropları ve virüsleri yok edici etkisi oldukça önemlidir. Öncelikle bacak, göz arkası ve beyin damarları olmak üzere, tüm damarları genişleterek, daha iyi beslenmelerini ve böylece, hızlı yaşlanmamalarını sağlar. Aynı zamanda tüksek kan basıncını (hiper tansiyon) başarıyla düşürür, kolesterol düzeyini normalleştirir ve damar iltihabı (tromboz-tromboflebit ) oluşumunu önler. Sarımsak, organizmayı ve bağışıklık sistemini güçlendirir ve hastalıklara karşı korur.
Sarımsak doğrudan yenerek, salata ve yemeklere karıştırılarak veya sütle içilerek, sarımsak tentürü yapılarak, kokulu veya kokusuz sarımsak tabletleri halinde kullanılabilir.
Eğer yendikten sonra rahatsız edici bir koku oluşturmasaydı, kuşkusuz çok daha yaygın biçimde tüketilirdi. Ama onun değerli gücünden yararlanabilmek için büyük miktarlarda tüketmek gerekmez . Beklenen etki, gün boyunca 3-4 diş sarımsak yenerek sağlanabilir. Ayrıca koku problemi olmayan sarımsak tabletleri ve tentürü de aynı işi rahatlıkla görebilir. Önemli olan, aşırıya kaçmamak şartıyla kullanımdaki sürekliliktir.
Kokusuz Sarımsak Tabletleri
Sarımsak Sütü: 2-3 diş sarımsak ezilir veya ince kıyılır, 1 su bardağı soğuk süte eklenir ve hafif ısıda kaynama derecesine kadar ısıtılır, üstü kapalı olarak 10 dakika demlendikten sonra süzülür. İhtiyaç duyulduğunda 1 bardak taze demlenmiş sarımsak sütü soğutulmadan içilir.
Sarımsak Tentürü: Yeni sökülmüş sarımsak soğanının (diş) ayıklanarak ince kıyılan dişlerin etil alkole veya elma sirkesine yatırılmasıyla elde edilir.
Kronik bronşit, sindirim problemleri, romatizma, kas ve organ ağrıları ve yüksek kan basıncı (yüksek tansiyon) öncelikli kullanım alanlarıdır. Ama erken yaşlanmaya karşı uygulanan bir tentür kürü de çok olumlu sonuçlar verir. En azından 5-6 ay sürecek olan bu kür sırasında, sabah ve öğlen saatlerinde 10-15 damla D6 inceltisi, yarım yemek kaşığı ılık suya eklenerek alınır. Böylece kişi ileri yaşlara kadar sağlıklı ve hareketli kalabilir. Et yemeyi seven, fazla kilolu, gaz şişkinliği çeken yaşlı kişileri hızlı çöküntülerden korumak için de, uzunca bir süre, sabah ve öğlen saatlerinde 10-15 damla D3 inceltisini yarım yemek kaşığı ılık suya ekleyerek kullanmaları önerilir.
Referanslar :
1-Vorberg G and Schneider B : Therapy with garlic : Results of a placebo-controlled, double-blind study. Br J Clin Pract 44 (Suppl.69) :7-11, 1990
2-Jain AK, Vargas R,et al. : Can garlic reduce serum lipids? A controlled clinical study. Am J med 94:632-635, 1993
3-Medicana, genel Sağlık Ansiklopedisi, Ana Yayıncılık, İstanbul, 1993
4-Güler Ç. : Güneş Tıp sözlüğü, Güneş Kitabevi, Ankara, 1997
5-Treben M. : Gesundheit aus der Apotheke Gottes, Steyr 1984
6-Eröztürk N. : Bir Yudum Sağlık, Anahtar Kitaplar Yayınevi, İstanbul, 2000
7-Baytop T. : Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi, İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1984
8-Lawson LD and Hughes BG: Characterization of the formation of allicin and other thiosulfinates from garlic. Planta Med 58: 345-350, 1992
http://www.bitkisel-tedavi.com |
|
Tılsımlı Bitki: Sarımsak
Sen gittikten sonra iki çalgıcı turnalar semahını çaldı ve kimse dinlemedi onları benden başka. Sarımsak kokusunun yoksulluk ve rakıyla buluştuğu saygısız kalabalıkta kimse duymadı beni terkeden kanatlarının bıraktığı esintiyi.
Onat Kutlar
Bu kitabın sayfalarında bu "sihirli bitki" hakkında yeterli bilgiye sahip olacağınızı iddia edebiliriz. "Fakirin doktoru" olarak da literatürümüze geçmiş olan sarımsağın öyküsüne, satın almanın püf noktalarına, gerek yemeklerinizde, gerekse de ilaç olarak kullanmak istediğinizde dikkat etmeniz gerekenlere vurgu yapacağız. Bu kitabın amacı, size "çoğunluğun" bilinçsizce reddettiği bu bitkiyi sevdirmek, bu bitkinin faydalarından yararlanmanızı kolaylaştırmaktır.
"Sarımsak hakkında iki önemli ayrıntıyı Kastamonu - Taşköprü Sarımsak Festivalinde öğrendim. Ankara Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ruhsar Yanmaz, sarımsağın kesilerek on dakika kadar bekledikten sonra yenilmesini, ancak böyle yenildiğinde vitaminlerinden yararlanılacağını anlattı. Diğeri ise "Taşköprülü Ormancı Jet Mustafa" dan öğrendim. O'nun sarımsak konusunda söyleyecekleri de çoktu. Özellikle "Taşköprü sarımsağı neşelendirir" tezinde ısrar ediyordu.
İnsanlar sarımsağı ya severler ya nefret ederler. "Liberal tavır" takınanlara pek rastlanmaz. Zambakgillerden sayılan sarımsağın botanik adı Allium Sativum olup, memleketinin Orta Asya olduğu bilim dünyasında ortak kabul görmüştür. Hindistan'dan geldiği de iddia edilir. Bir başka veriye göre de Sibirya sarımsağın anayurdu olarak belirtilmiş.
Yumuşak toprağı, aydınlığı ve suyu çok sevdiği bir sır olmaktan çıkmıştır. Hatta bu şartlarda yetiştirildiğinde tadının mükemmel olduğunu söyleyebiliriz."
Mehmet Ünal
Soymayı kolaylaştırıcı ve saklama konusunda çok daha ayrıntılı, bir sürü bilmediğimiz ve yanlış yaptığımız bilgi olmasına karşılık, biz size yazarın hoşgörüsüne sığınarak, iki küçük sır verelim; buzdolabında ya da ocak yanında saklanması en yanlış uygulamaymış.
Sarımsak deyince ilk aklınıza gelen şey koku problemi ise; sakın dert etmeyin, asla kokmayacağınızın garantisini bile veriyor yazarımız Mehmet Ünal.
Sarımsağın öyküsü, sarımsakta ölçü, Sarımsak üzerine söylenceler, masallar, efsaneler ve edebiyatta sarımsak, ev ilacı olarak sarımsak ve de en güzel baharat olarak kullanılan sarımsaklı şahane tarifler...
Nefis resimlerle bezenmiş kitaptaki fotoğraflar da, aslen profesyonel fotoğrafçı olan ve halen Almanya'da yaşayan yazarımız Mehmet Ünal'a ait.
YAN OKUMALAR
Sarımsak : Türk ve Dünya Mutfağından Sarımsak Yemekleri
Mehmet Ünal
DEVİN yay.
151 sayfa
Sarımsak üzerine bir şeyler öğrenmek için "utancınızdan" kimseye soramadıklarınıza bu kitapçıkta yanıtlar vermeyi amaçlıyoruz. Bu kitabın yazarı dahil, sarımsak onu sevenlerin mutfaklarının kraliçesidir. Verilecek yemek tariflerini aynı lezzette gerçekleştirebilmek için aşçı olmaya gerek yoktur. "Her işin başı sevgi" tanımlamasını kılavuz edinmek yeterlidir.
Zaten: "Bu kadar yemek yaptığım için biliyorum bütün iyi yapılmış yemeklerde yapanın kendisinden bir şeyler vardır. Yemek de yaratma gibi bir kişilik işidir. Pek öyle reçetesi yoktur, kişinin ekini sorunudur, sorun söz konusuysa."
İlhan Berk
İlgili Site:
http://www.kitapgazetesi.com
Sağlıklı Beslenme ve Yanlış Haberler
Medyanın sağlık ve beslenme konularında toplumu bilinçlendirme çabaları yararlı olmakla birlikte, bazı abartılı ve güven sarsıcı yayınlar, yararı bir yana zararlı da olabilmektedir. Özellikle de magazin türü yayınlarda bilimsel dayanaktan yoksun ya da doğrularla yanlışlar birbirine karıştırılarak sunulmaktadır.
Yanıltıcı ve abartılı haberlere çarpıcı örneklerden biri yaklaşık 12 yıl önce yaşanmıştı. Toplum "kansere çare bulundu" haberi ile çalkalanmış ve zakkum kansere çare olarak gösterilmişti. Bu haberin nasıl umut yarattığı, bazı hastaların tıbbi tedavilerini keserek zakkumdan medet umduğu, umutların sonra nasıl söndüğü ve olumsuz etkileri yıllarca tartışılmıştı.
Bazı programlarda sağlık-beslenme haberleri öylesine çarpıcı ve abartılı başlıklarla veriliyor ki, bir anda büyük bir buluş yapıldığını düşündürüyor. "Yaşlanmanın sırrı bulundu", "yaşlanmak istemiyorsanız havuç yiyin", "meyveler kanseri önlüyor", "şişmanlığın çaresi bulundu" gibi haber başlıkları bazı özel TV programlarından alınan örnekler... Başlık ile açıklamalar hiç de örtüşmüyor, genelleme yapılabilecek bilgileri içermiyor. Bazen bir çalışmanın sonuçları yarım yamalak verilmeye çalışılıyor.
Bir yarışma programında, seçeneklerde yer alan meyvelerden hangisinin kalp hastalıklarını yüzde 20-25 oranında korunduğu soruluyor. Yıllarını beslenme bilimlerine ve beslenme - sağlık etkileşimini incelemeye vermiş bir uzman olarak yanıtı bilemiyorum - aslında soru temelde yanlış- ve o "mucize!" meyvenin "elma" olduğunu öğreniyorum.
Yararlı olan eğitici bazı programlarda verilen mesajın etkisi başka programlarda tam tersi yapılarak silinebilmektedir. Örneğin bir yandan beslenmemizde yağın azaltılması gerektiğini vurgulanırken, bir başka programda tam tersi yapılmakta, yemek tarifeleri programlarında yemeklere bol miktarda yağ eklenmektedir.
Besinlerin bir kısmına abartılı özellikler yakıştırılmaktadır. Bazı yiyeceklerin sağlık üzerine etkileri öylesine ballandıra ballandıra anlatılıyor ki, o yiyecek yenmediğinde sağlığın hemen bozulacağını ve beslenme yetersizliği gelişeceğini düşündürmektedir. Bu tür abartılı bilgiler daha çok bir yörenin tanıtımı ya da üreticilerle ilgili program konukları tarafından verilmektedir. Örneğin kayısı üreticileri kayısının, bal üreticileri balın sağlık üzerinde mucize yaratan! etkilerini anlatıyorlar. Kayısı, bal gibi yiyecekler kuşkusuz değerli ve çeşitli besin ögeleri yönünden zengin kaynaklardır; ancak bu besinler her gün ya da düzenli yenmediğinden beslenme yetersizliği gelişecekmiş ve/veya sağlık bozulacakmış gibi tanıtılması yanıltıcıdır.
Bazı özel TV programlarında boy gösteren kimi program konukları, hatta çeşitli unvanlar yakıştırılan falcılar bile sağlık - beslenme konusunda uzman kesilebiliyor. Özellikle de zayıflamak, kilo kontrolü konusunda kulaktan dolma yalan yanlış bilgiler veriyorlar. Bazı şişman kişiler kestirme ve kolay çözüm arıyor, bilimsel temeli olanlara değil, söylentilere kanarak zayıflamaya çalışıyor, sonuçta başarısız oluyor ya da sağlıkları daha da bozuluyor.
Sağlık-beslenme konularındaki haber ve yayınlar ilgili uzmanların görüşleri alınmadan ya da denetimden geçirilmeden gelişigüzel yayımlanabiliyor.
Sarmısak örneği
Bilimsel kanıtları varmış gibi yanıltıcı bilgilere yalnız TV ve gazetelerde değil, çok satan kitaplarda bile rastlanmaktadır. Örneğin bir kitapta sarmısak konusunda yazılanlara bazı örnekler verelim: ... Tansiyonu normale düşürür, damar sertliğini giderir, kanı durultur... ...kalbi kuvvetlendirir, bronşları dezenfekte eder, cilt hastalıklarını giderir ve kansere karşı korur... Kan içindeki mikropları öldürdüğü ve zararlı artık maddeleri dışarı attığı için kanı temizler. Dolayısıyla cilt temiz kanla beslenir, sivilceler ve egzamalar geçer... En ince damarları dahi temizler ve oralara kadar kan gitmesini sağlar... Kalbin kendisini besleyen damarlara bol kan gelir ve kalp adaleleri kuvvetlenir... Böbreklerdeki kum ve taşı döker... Bacaklarda ve karında toplanan suyu boşaltır ve şişliği giderir... Sarmısak esansı, akciğerler yoluyla dışarı atılırken akciğerleri ve bronşları dezenfekte eder... Bütün salgı bezlerini çalıştırmak ve vücudu zehirlerden temizlemek suretiyle sarmısak, genç ve dinç olmayı, uzun yaşamayı sağlar...
Kitapta sarmısağın birçok başka etkileri de anlatılmış, sarımsak sanki her hastalığa karşı koruyucu, 'her derde deva', birçok hastalığı tedavi edici bir ilaç gibi tanıtılmıştır.
Gerçekten de sarmısakta (ve soğanda) bulunan bazı maddelerin kanda pıhtılaşmaya yardımcı kan elemanlarının kümeleşme özelliğini azaltıcı, plazma trigliserid düzeyini düşürücü etkisi de dahil olmak üzere yararlı etkilerini gösteren bazı yayınlar ve çalışmalar vardır. Bu ürünün çeşitli yararları olduğu görüşü yaygındır ve halk arasında çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Sarmısağın bileşimi, hipertansiyon, kan lipitleri gibi sağlık üzerine etkileri, nasıl yararlanılabileceği konusu yıllardır tartışılmakta ve araştırılmaktadır. Yukarıda örnekleri verildiği gibi abartılı, kesin koruyucu, tedavi edici özellikleri varmış ve tıbbi tedavi yerine geçebilirmiş gibi gösterilmesi toplumu yanıltabilir.
Sonuç ve öneriler
Sağlık-beslenme konularında toplumu aydınlatmak adına konuşanların, o alanda eğitim görmüş, ilgili konularda yayınları ve araştırmaları bilimsel yaklaşımla inceleme ve değerlendirme birikimine sahip olması, açık ve kolay anlaşılır dil kullanması beklenir. Program yapımcılarının bu durumu göz önünde tutması gerekir.
Söylentilere, inançlara, magazin türü yayınlara dayanılarak sağlık-beslenme gibi konularda topluma abartılı, güven sarsıcı ve yanlış bilgi verilmesini önleme yolu bulunmalıdır. Bunun bir yolu, bu konulardaki haberlerin ve yayınların ilgili uzmanların denetimden geçirilmesi ya da ilgili programların alan uzmanlarınca hazırlanmasıdır.
Prof. Dr. Müberra K. Işıksoluğu/ İzzet Baysal Üniversitesi
(Cumhuriyet Bilim Teknik Dergisi, 19 HAZİRAN 1999)
http://www.cumhuriyet.com.tr |
