M. Şemsettin GÜNALTAY

(1883-1961)

            Devlet adamı, yazar. 1883 Kemaliye-Erzincan doğumlu. Vefat İstanbul 1961.

            Vefa İdadisi, Yüksek Öğretmen Okulu mezunu. Özel öğrenim gördü. Arapça ve Farsça öğrendi. Lozan Üniversitesinde Doğa Bilimleri okudu. Çeşitli illerde matematik öğretmenliği yaptı. Tarih alanında kendini yetiştirdi. Edebiyat Fakültesi Türk ve İslam Tarihi Müderrisliğine getirildi. Süleymaniye Medresesinde Dinler Tarihi ve İslam Felsefesi hocalığı yaptı. Üyesi olduğu İttihat Terakki’den Ertuğrul Mebusu seçildi (1915-1919). Anadolu Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin İstanbul Teşkilatında görev aldı (1920). Sivas (1923-1950) ve Erzincan (1950-1954) milletvekili olarak parlamentoda bulundu. İstanbul Üniversitesince Tarih Profesörlüğü ve Ordinaryüs Profesörlüğe getirildi. 1949’da CHP Hükümeti içinde başbakan oldu (1949-1950). 1954 seçiminde milletvekili seçilemeyince CHP İl Başkanlığına getirildi (1957-1960). 27 Mayıs İhtilalinden sonra Kurucu Meclise ve Cumhuriyet Senatosu Üyeliğine seçildi. 1941’de getirildiği Türk Tarih Kurumu Başkanlığı görevini ölümüne kadar sürdürdü.

            Eserleri: Maziden Atiye (1913), Hurafattan Hakikate (1916), Zulmetten Nura (1917), Tarihi Edyan (1922), İslam Tarihi (1922), İslam’da Tarih ve Müverrihler (1973), İslam Dini Tarihi (1924), Mufassal Türk Tarihi (5 cilt), Uzak Şark Tarihi (1937), Eski Suriye ve İbraniler Tarihi (1937), Yakın Şark Tarihi (4 cilt, 1937-1951), Türk Tarihinin İlk Devirleri (1937), İran Tarihi (1948), Perslerden Romalılara Kadar Selevkoslar, Nebatiler, Galatalar, Britanya ve Bergama Krallıkları (1951), Hürriyet Mücadeleleri (1958).