30/9/2006 - Tüm Dinlerde Oruç
HIRİSTİYANLIK'TA ORUÇ
Hıristiyanlık'ta da oruç farz
Hıristiyanlık'ta
oruç Kilise'nin üçüncü emridir. Kuran'ın bildirdiğine göre oruç
Hıristiyanlara da farz kılınmıştır. Hıristiyanlık'ta oruç ve perhiz
aynı anlamda kullanılır. Orucun amacı, işlenmiş günahların cezasını bu
dünyadan çekmeye başlamaktadır. İncil, oruca büyük önem verir ve
övgüyle bahseder. Ancak orucun zamanı, uyulacak kurallar Hıristiyan
mezhepleri arasında farklılık gösterir
Hıristiyanlık'ta oruç
tutma yaşı 21'de başlar. Hıristiyanlar, 60 yaşına kadar oruç tutar.
Oruç konusunda 1966 yılında alınan Roma kararlarında bu konu yazılı
olarak belirtilmiştir. Bir Hıristiyanın perhiz için ise, en az 14
yaşında olması gerekir.
Hıristiyanlıkta iki çeşit oruç
bulunur. Okaristi orucu yani şükran orucu ve ekleziyastik oruç yani
kilise orucu. Bu iki çeşit orucu Katolik'ler tutar, Protestanlar
tutmaz. Hıristiyanlık, çarşamba, cuma ve cumartesi günleri ile bazı
yortuların arefe günlerinde oruç tutmayı teşvik eder. Hıristiyan
inancına göre, Hz. İsa, çarşamba günü ele verilmiş, cuma günü çarmıha
gerilmiş ve cumartesi günü de gömülmüştür.
Hıristiyanlıkta Hz.
İsa'nın öldükten sonra dirildiği ve göğe çıkarıldığına inanılan
Paskalya'da oruç tutulması önemlidir. Paskalya öncesinde iki gün oruç
tutmak dindar Hırıstiyanlar arasında yaygın bir uygulamadır.
MUSEVİLİK'TE ORUÇ
Musevilik'te oruç: Yom Kippur
Tevrat'ta
bazı günlerde oruç tutulması emredilmektedir. Yahudilikte oruç nefsi
terbiye etme ve bazen de acı çekme aracı sayılırken, bazen de Allah'a
yaklaşma aracı olarak kabul edilmektedir. Tevrat'a göre, Hz. Musa Tur
Dağı'nda 40 gün 40 gece kalmış ve bu süreyi oruç tutarak geçirmiştir.
Arabistan'ın
çeşitli bölgelerinde yaşayan Yahudiler oruç tuttuklarında yatsıdan
sonra da bir şey yemezlerdi. Hatta bazı Müslümanlar da oruçla ilgili
ayetler tamamlanmadan önce aynı Yahudiler gibi hareket ederdi.
Babil
döneminde matem ve üzüntü sembolü olarak oruç tutulurdu. Yahudiler,
Allah'ın kendilerine felaketler verdiğine inandıkları dönemlerde
sürekli oruç tutardı.
Yahudilikte oruca çocuklar, 12'nci
yaşlarından bir ay alınca başlar. Yahudilik'te tutulması gerekli
görülen tek oruç Yom Kippur adı verilen keffaret orucudur. Kippur
pişmanlık anlamındadır. Yahudiler bu günde günahlarından pişman
olurlar. Allah da onları affeder. Yom Kimpur İbranice'de 'tövbe günü'
anlamındadır.
Yahudilerin en büyük ibadet günlerinden olan
Kippur, büyük oruç günü olarak kabul edilir. Yom Kippur denen ve 19
Nisan'da başlayıp ve bir hafta süren Pesah Bayramı orucu ise genellikle
Hamursuz Bayramı'ndan sonra gelen pazartesi ve perşembe günleri
tutulur.
Yahudilikte Yom Kippur'da oruç tutmak şarttır. İmsak
önceki akşam güneş batarken başlar. O gece ve ertesi gün ilk iki yıldız
görününceye kadar da yemek içmek yasaktır. Bu süre yaklaşık 25 saattir.
Yom Kippur orucunun Hz. Musa'nın Allah'tan buyruklarını almak üzere Tur
Dağı'na gittiğinde Yahudilerin altın bir buzağıya tapınmalarından ötürü
tutulduğu anlaşılmaktadır.
Yahudiler Babil dönüşünden sonra
Kudüs'ün tahrip edilmesi ve diğer felaketler nedeniyle dört ayrı oruç
daha ortaya çıkarmışlardır. Bazı Talmud yorumcuları bu 4 orucun, başka
devletlerin himayesi altındaki Yahudiler tarafından tutulması
gerektiğini aksi takdirde gerekli olmadığını belirtir.
Yahudilerde
oruç genellikle şafağın sökmesinden ilk yıldızın görülmesine kadar
sürer. Ancak Yom Kippur gibi bazı oruçlar ile bir akşamdan ertesi
akşama kadar devam eder.
DİĞER DİNLERDE ORUÇ
Nirvana'nın
yolu oruçtan geçer İnsanlık tarihinde dinlerin neredeyse tümünde oruç
tutmak yer alır. Semavi dinlerin dışındaki dinlerde de orucunu önemli
bir yeri vardır. Örneğin Budizm'in kurucusu Buda, 'kurtuluşa' yani
Nirvana'ya ulaşmanın yolunun arzulardan vazgeçmekten geçtiğini
vurgular. Bunun pratik yolu da oruç tutmaktır. İşte bazı dinlerde
orucun yeri:
Hinduizm'de oruç: Hint dinlerinden Hinduism'de
oruç nefsi terbiye için yılın belirli aylarında ve günlerinde oruç
tutulur. İbadet amacıyla duaların okunduğu günlerde oruç tutulması
gerekir. Hinduizm'de oruç genellikle belirli bazı besinleri yememe,
yani bir çeşit perhiz şeklindedir.
Taoizm'de oruç: Doğu
kültürlerinin dinlerinden Taoizm'de oruç, daha geniş bir anlamda ele
alınmıştır. Burada oruç, sağlığı koruma ve böylece yaşlanmayı
geciktirme özelliğiyle ön plana çıkar. Çinliler ayrıca, büyük bayram
günleri ile kötülüklerin arttığı dönemlerde de, kendilerini korumak
için oruç tutarlar.
Brahmanizm'de oruç: Güney Asya Hint
dinlerinden Brahmanizm'de her ayın 12 ve 13'üncü günlerinde oruç tutmak
gelenektir. Brahmanizm'de yaşlılar hastalar ve çocuklar dahi oruçtan
muaf değildir. Bazıları insani isteklerini yenmek için 15 gün boyunca
oruç tutar. Bu süre içinde bir yudum sudan başka bir şey yiyip içmeleri
orucu bozar.
Jainizm'de oruç: Hint dinlerinden Jainizm'de
orucun kuralları daha serttir. Jainistler kesintisiz olarak 40 gün oruç
tutarlar. Bu dinin kurucusu Mahavira'nın (M.Ö 599-527)) kendisine
işkence yaparak dinde yüksek dereceye ulaşmaya çalıştığı, et ve yumurta
yemediği ve hatta ölünceye kadar da oruç tuttuğu söylenmektedir.
Budizm'de
oruç: Güneydoğu Asya dinlerinden Budizm oruca en fazla önem veren
dinlerdendir. Budizm'in kurucusu Buda'ya göre, ne dünyaya bağlanmak ne
de dünyadan vezgeçmez gerekir. Bu amaca ulaşmak için koyduğu kuralların
birincisi ise, her iki ayda bir oruç tutmak ve bu süre içinde de toplum
içinde tüm günahlarını itiraf etmektir. Buda'ya göre sonsuz kurtuluşa,
yani Nirvana'ya engel olan tek şey arzulardır. Kurtuluş ancak arzuları
terketmekle sağlanır. Ve arzulardan kurtulmanın birinci yolu da oruç
tutmaktır.
Maniheizm'de oruç: Manilikte oruç, ışığı gönderen
güneş ve aya dua etmek amacıyla tutulur. Babil ve Asurluların da orucu
büyük önem verdiği bilinir. Eski Mısır'da ise oruç genellikle dini
bayramlarda tutulur.
Avrupa yerel dinleri: Keltler'in oruç
tuttuğu, eski Roma ve Yunanlıların da orucu felaketlerden kurtulmak
için bir yol olarak kabul ettiği bilinir.
|
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
