1/10/2006 - Çin Seddi
Uzaydan
bakıldığında ince, uzun bir dere gibi görülebilen, insan eliyle
yapılmış tek eser olan Çin Seddi kuzeybatısı boyunca uzanan dünyanın en
uzun savunma duvardır. Kalıntıları Po Hay körfezinde deniz kıyısında
başlar. Pekin'in kuzeyinden geçerek batıya yönelir ve Huang-Ho nehrini
ikiye bölerek güneybatıya uzanır. Gobi Çölü'nün güneyinden batıya
yönelerek devam eder.
İlk set, M.Ö.7. yüzyılda Chu Krallığı
tarafından, günümüzdeki Henan eyaletinde yapılmış olup fazla uzun
değildir. M.Ö.3. yüzyılda Hun, Tunguz ve Moğolların saldırılarını
durdurmak ve ülkenin kuzey sınırlarını korumak için İmparator Qin Shin
Huang (Çe-Huang-Ti), burayı boydan boya aşılmaz bir savunma duvarıyla
kapatmaya karar verdi. M.Ö.221 yılında daha önceki krallıkların
yaptırdığı duvarları birleştirek uzattı. M.Ö.3. yüzyıldan M.S.17.
yüzyıla kadar Çinliler seddi uzatmaya devam etmişlerdir. Seddi onaran
ve savunma amaçlı kullanan son hanedan Ming Hanedanı (1368-1644)
olmuştur.
Seddin yıkılmış olan kısımlarıyla birlikte uzunluğu
10.000 kilometreyi bulur. Bugün ayakta duran kısım Ming Hanedanı
devrinden kalan 3.000 kilometrelik settir. Ancak asıl inşaat, M.Ö.221
ile M.S.608 yılları arasında yapılmıştır.
Seddin kalınlık ve
yüksekliği yer yer değişir. Genellikle duvarın yüksekliği 7-10 metre,
taban kalınlığı 7 metre ve üst kalınlığı ise 6 metre civarındadır.
Üzerinde atlar ve arabalar gidebilmektedir. Duvar boyunca siperlik ve
okçu delikleri vardır. 200 metrede bir gözetleme kulesi veya kale ve 9
kilometrede bir fener kulesi bulunur. Duvar üzerinde yer yer saray ve
tapınaklara da rastlanır. Bazı yerlerde setler, kademeli savunmaya
imkan verecek şekilde bir kaç sıra halinde yapılmıştır.
Çin
Seddi, en uzun sürede yapılan ve en çok insan çalıştırılan yapıdır.
M.S.555'te Beijing ile Datong arasındaki 500 km.lik duvarın yapımında
1.800.000 kişi çalıştırılmıştır. Badaling dağının üzerinden geçen
seddin sadece 200 metrelik kısmını yapmak için bile binlerce kişi
çalıştırılmış ve bu kişilerin isimleri bir taşa yazılmıştır.
Vikipedi, özgür ansiklopedi
      
|
