Bir deneyin kobaylariyiz hepimiz. Hayatimiz, dunyamiz, cevremiz, kendi vucudumuz. O yuzdendir ki aksakliklar var hep varolan duzende. Yaratilmis bir evrende yasiyoruz. Bu evren vasitasiyla gozlemlenen canlilariz bizler. Yasam savasi dedigimiz sey ise bizim sinirlarimizin ve tepkilerimizin gozlemlenmesinden baska birsey degil. Yarattiklari duzenin bozulmasini izliyorlar, hep kusursuz kalmasini umarak. Oysa ki duzenin duzensizlesmesi nasil bir mantiksizliktir. Adi ustunde, duzen!
Peki kusursuz denilen bedenlerimiz neden alarm veriyor zaman zaman? Kusursuz denilen tabiat neden afetleriyle aliyor canimizi, canimizin ici sevdiklerimizi bizden? Ve yine kusursuz denilen bu kainat neden yukaridan bakildiginda boylesine hastalikli gorunuyor?
Hep bir kosusturmaca icerisindeyiz. Elimiz kolumuz dolu, birbirimize yetismeye calisiyoruz. Biryandan da bize yetismeye calisanlari arkamizda kalmaya mahkum ederek bir baskasina kosuyoruz. Herbirimiz kosarken, nasil birbirimizi yakalariz ve hayata guvenle tutunuruz? Bu sonsuz dongunun bir cikisi var mi? Malesef yok. Hayatimiz kendi yonetimimizde olsa, bir son gorebilirdik kendi cabamizla, ama hayatlarimiz hep bir baskasina bagimli. O onumuzde bir baskasina kosan insana, biz bir baskasina kosarken bize yetismeye calisan yorguna, ve en nihayetinde bizi izleyenlerin ogrenmek istediklerine.
Biz bir deneyin kobaylariyiz. Oyle olmasaydi sevdiklerimiz yitip gider miydi bu kadar zamansiz, bizler depresyona yanibasimizdan ayirmayacak kadar bagimli olur muyduk, peki ya basaramiyorum deyip de vazgecer miydi kimse yasamaktan?
Yapilan istatistikler, yasamdan kazanilmis tecrubeler gosteriyor ki herkesin az ya da cok, bastirilmis ya da acik secik bir izlenme paranoyasi var. Herseyde sebep-sonuc iliskisi ariyoruzya, peki bu sebepsiz olabilir mi? Bu dunyada sebebi yok diyebilecegimiz bir olay gosterebilir miyiz, korkularimizi - ic sesimizi - hayallerimizi hice sayip?
- hani bir grup cocugun arasina topu atarsin onune gelen vurur topa. Ne bir kale vardir, ne bir kural, gol de olmaz autta, hatta ne oynandigi bile belli degildir. Kimin hangi takimda oldugu belli degildir cunku takim yoktur. o top ortaya atilmasa hic bir zaman oynanmayacak bir oyun.
- iste o topu oraya koyan var bir de, nedenini sorguluyorum, o topun oraya konulmasinin sebebi ne, kim niye siniyo bizi, sonra diyorum ki bu bir deney. o topa vuranin basarisi karsisinda vurmaya cekinenler veya sadece sorguladigi icin geride kalanlar basarisiz olacak, o uzuntu mu sinaniyor nedir?
- ben bir basari kriteri oldugunu dusunmuyorum veya olmamasi gerektigini dusunuyorum.
bu kriterleri de biz uyduruyoruz yine. para pul sohret kariyer unvan basari vs. bunlarin hepsi bizim uydurdugumuz bizim deger bictigimiz kavramlar. bill gates i basarili, sokaktaki dilenciyi basarisiz yapan ne. oyunda da oyle, iste biri kendince bir kale belirler oraya gol atmaya calisir, biri topu mumkun oldugunca ayaginda tutmaya calisir, biri etrafindakileri calimlamaya calisir, biri estetik hareketler yapar kendi capinda, biri kayirdigi arkadaslarina pas atar, mutlaka elleri cebinde oyuna katilmayan birileri de vardir. bazisi oyun sahasina bile girmez.
- sanirim yanlis kullandim basarisiz kelimesini. kafamdaki sey, duzenin duzensizlesmesi daha cok. mantiksizlik burada, herkese birer top yerine niye ortalarina tek bir top birakiliyor. yoksa ona basari denemez, denirse de kime gore neye gore. sadece bir gozlem var cok acik olan.
- temel sorun niye kimse bize bahsetmedi bu deneyden, tamam deneyin basarisi icin denegin deneyden habersiz olmasi gerekir cogunlukla ama niye biz. uzerimde bir takim oyunlar oynanmasi hosuma gitmiyor belki.
Bazilarimiz sorguluyoruz, bazilarimiz ise farkinda bile olmuyor uzerine oynanan oyunlarin. Yaradilisimizi sorgulanmasi yasak inanclara baglamak deneyin suresini ve kafa karistiriciligini uzatiyor, istenen gerceklesiyor. Hem de bizlere hic sorulmadan.
