Yeni ERZİNCAN Gazetesi

ŞİKAGO FESTİVALİNE HEMŞEHRİMİZ RIFKI KAYMAZ DA BAKIR İŞLEME ESERLERİYLE KATILDI

6. Chicago Türk Festivali geçtiğimiz hafta ABD’nin Chicago kentinde gerçekleştirildi.

Festival, Başkonsolos Sayın Uğur Kenan İpek’in açış konuşmasıyla başladı.

Halk oyunları, sema gösterisi, defile ve mehter etkinlikleri festivalin açılışında ve diğer günlerde tekrarlandı.

Chicago’da Daley Plaza önündeki alanda açılan Türk Festivaline Kültür ve Turizm Bakanlığınca davet edilen konuk sanatçılar; ebru sanatçısı Erdem Cerit, hat sanatçısı İsmet Keten, lületaşı sanatçısı Hüseyin Yavuz, çini sanatçısı Fahri Çetinkaya, kazaz telkari sanatçısı Hasan Tabakoğlu, hemşehrimiz bakır sanatçısı Rıfkı Kaymaz, tezhip sanatçıları Kaya ve Münevver Üçer kendi eserlerini festivalde sergilediler, çalışmalarını ziyaretçilere canlı olarak gösterdiler.

Türk Festivalinde misafirlere Türk kahvesi, Mado dondurma ikram edildi, ABD’de bulunan Türk firmalardan bir kısmı da festival çadırlarında Türk el sanatlarından, Türk mutfağından örnekler sundular.

Başkonsolos Sayın U. Kenan İpek’in himayelerinde, Başkonsolosluk İdari ve Kültürel İşlerden sorumlu Ataşe Esma Demirezen’in organizesi ve festival komitesi başkanı Hasan Yavaş, başkan yardımcısı Sevil Kutay’ın çabalarıyla gerçekleştirilen festival, Türk kültür ve sanatının tanıtımı açısından başarılı bir etkinlik oldu.

ABD'de Türk Festivali

ABD'nin Chicago kentinde düzenlenen 6. Chicago Türk Festivali 28-31 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilecek...

ABD’nin Chicago kentinde düzenlenen 6. Chicago Türk Festivali 28-31 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Türk kültür ve sanatının ABD’de tanıtılmasını amaçlayan festivalde geleneksel Türk el sanatları da sergilenecek. 6. Chicago Türk festivaline Ebru sanatçısı Füsun Barutçugil, hat sanatçısı İsmet Keten, lületaşı sanatçısı Hüseyin Yavuz, çini sanatçısı Fahri Çetinkaya, bakır sanatçısı Rıfkı Kaymaz ve kazaz telkari sanatçısı Hasan Tabakoğlu da eserleriyle katılıyor. Sanatçılar, festival süresince sanatlarını izleyiciler önünde icra edecekler.

KAZANKAYA'DAN ERZİNCAN'A BAKMAK

ÖZ ERZİNCAN GAZETESİ’NİN İLK SAYISI

Erzincan’da yayınlanan ilk günlük gazetelerimizden biri bilindiği gibi Öz Erzincan’dır. Ankara Millî Kütüphanede Öz Erzincan’ın ilk sayıları arasında dolaştık.

Gazetenin sahip ve yazı işleri müdürlüğünü fiilen Suphi Özdemir yürütmüş.

“ Nisan 1953 Perşembe günü yayına başlayan Öz Erzincan’ın (Yıl:1, sayı:1) fiatı 5 kuruş olyarak belirtilmiş.

İlk sayıda Suphi Özdemir “Çıkarken” başlığı ile gazetenin yayın gerekçelerini belirtilmiş.

“Tesviyeci Salih Yüksel Trabzon Caddesindeki ticarethanesini Yenişehir’de Kızılay Dükkânlarından 19 noya naklettim. Sayın müşterilerime keyfiyetle duyurulur.

Bir haber: Ticaret Odasının yeni yapılacak binanın hafriyatına bugün başlanmıştır. İş sahiplerine başarılar dileriz.

Gazetenin diğer sayılarında Yüksek Ziraat Mühendisi Nusret Bayındır’ın bazı sayılarda N.B. imzasıyla yazıları yer almış.

Dokuzuncu sayıda (14.4.1953) bir duyuru/haber: Diyarbakır’a Nakletti. Kıymetli dostumuz tüccar Mehmet Küçükağa’nın mağazasını Diyarbakır’a nakletmiş olduğunu ve 15.4.1953 Çarşamba günü şehrimizden ayrılacağı takarrür etmiştir. Mumaileyhe hayırlı yolculuklar ve muvaffakiyetler dileriz. Öz Erzincan. (Mehmet Küçükağa’nın Veda notu da aynı sayfada yer almış).

Gazetenin 13. sayısında (18.4.1953) Metin Keskin’in bir şiiri. Akrostiş (Şiirde mısra başlarındaki harflerin alt alta sıralanmasıyla bir kelimenin verildiği şiir). Şiirdeki ilk harflerden Hayrünnisa adı çıkıyor.

Ertuğrul Baydar’ın Kütüphane (27 Nisan 1953), Erzincan Lisesi Müdürü Esat Onatkut’un İstanbul’un Fethiyle ilgili konuşmasının metni (30.5.1953, sayı:42) yazıları…

14 Eylül 1953 tarihli (sayı:88) gazetede haber: Erzincan’a Bir Şeker Fabrikası Kurulmasına Karar Verildi.

Öz Erzincan’ın ilk sayılarında (1950’li yıllardaki) Erzincan’ın siyasi, sosyal, ekonomik durumuyla ilgili ilginç haber, yazı, diyalogları okumak insanı farklı duygulara götürüyor.

Yazı: Önce Selam

Toplum halinde yaşayan insan, yaşadığı toplumun; âdet, anane, dil, inanç, kültür gibi değerlerini dikkate alarak yaşamak durumundadır. Çünkü toplum, belirli ortak değerleri benimseyen, onları hayatlarına yansıtan insan topluluğudur.
Ortak kültürel değerler, ortak bir yaşama biçimi oluşturur. Bu ortak değerlere aykırı davranan insan, kendi toplumuna yabancılaşır.
Ortak değerler benimsendikçe ve yaşandıkça gelişir. Bu değerler, toplumun bütün insanlarını bir arada, birlik ve beraberlik içinde huzurlu ve mutlu bir biçimde yaşatır.
Toplumda yaşayan insanların bu ortak değerlerle hep birlikte yaşayabilmeleri için kendi aralarında ciddî, samimî, sağlam köprüler oluşturmaları ve sağlıklı bir iletişim kurmaları gerekir. Bu iletişimin ilk basamağı selâmlaşmaktır.
Selâm, insanlar arasında kurulacak iletişimde önemli bir adımdır. Selâm, iletişim köprüsünün ilk halkasıdır. Sevginin, dostluğun harcı, olmazsa olmazıdır.
Okulda, çarşıda, pazarda, camide, selâmla kurulan yakınlık, dostluğa, kardeşliğe dönüşür.
Aynı apartmanda yaşayan, aynı kurumda görev yapan kimi insanların birbirlerine selâm vermeden, iyi günler, iyi akşamlar, iyi görevler dilemeden, merhaba demeden yaşadığı ne yazık ki bir gerçek. Apartmanı paylaşan, birkaç dakika da olsa bir asansörde selâmsız, sabahsız birbiriyle selamlaşmayan asık suratlar, insanlara tebessüm etmenin, güle yüzlü davranmanın bir ibadet olduğunu bilmiyorlar mı? Selâm vermek, “selâmünaleyküm” demek güler yüzün, iyi niyetin kelimelerle bir ifadesidir aynı zamanda. Selâmdan uzak böylesi insanlardan oluşan bir toplum, sağlıklı bir iletişimi kuramaz ve birlikte yaşamanın mutluluğunu hakkıyla yaşayamaz.
Sevgili Peygamberimiz, insanların birbirini sevmesinin, birbiriyle kaynaşmasının reçetesini şöyle veriyor: "İman etmedikçe Cennete giremezsiniz: birbirinizi sevmedikçe, olgun bir îmana sahip olamazsınız. Size, yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şeyi haber vereyim mi? Aranızda selâmı yayınız!..." (Müslim, İman, 93). Bir sahabi Hz. Peygamber (s.a.s)'e: "İslâm’ın hangi işi daha hayırlıdır" diye sorduğunda, Allah Resulü şöyle buyurmuştur: "Yemek yedirmen, tanıdığına ve tanımadığına selâm vermendir." (Buharî, İman, 6- 20). Peygamber Efendimiz yanında büyüttüğü Enes (r.a)'e şöyle buyurmuştur: "Oğlum! Ailenin yanına girdiğinde selâm ver ki, sana ve ev halkına bereket olsun" (Tirmizî, İstizân, 20).
Birbirimizi sevmek inancımızın gereği. Birbirimiz için iyi ve güzel şeyler dilemek görevimiz. Birbirimizi sevmenin, sevememe hastalığının en önemli reçetesi ise selâm.
Selâmı vermek sevmeye; selâmı yaymak, selâmlaşmak, sevgiyi topluma yaymaya vesile olur.
Selâmlaşan iki insan arasında; sevgi, saygı, kaynaşma canlanır ve büyür. Bir selâm, bir güler yüz, iletişimin altın anahtarı olur. Selâm, konuşmanın önünü açar: “önce selâm” verilir “sonra kelâm”a, söze geçilir. Atalarımız “önce selâm, sonra kelâm” demiyorlar mı? Hâl hatır sorulur, iltifat edilir, sohbetler yapılır. İnsanlar birbirini daha yakından tanır, ortak zevkler, duygular, fikirler ortaya çıkar. Sıcak dostluklar kurulur. Konuşarak anlaşılır. Ortak noktalarda buluşulur. Ya da farklı fikirlere, zevklere tahammül etmeye alışılır. Hoşgörü yaygınlaşır. Konuşa konuşa iletişimin sıcak yüzü, yüreğimizi ısıtır. Dostluk, kardeşlik, birlik ve beraberlik duyguları toplumu kuşatır.
Dünyevî hiçbir kaygı gütmeden, belki hiç de tanımadığımız bir insana “Allah’ın selâmı üzerinize olsun!”demek, ne güzel bir dilek, ne güzel bir duadır!
İnsan verdiği selâmla, verilen insana bir adım daha yaklaşır. Alınan selâmla, bir adım daha atılır dostluğa, kardeşliğe. Yüzler tebessümle daha bir güzelleşir. Gönüllerde sevgi çiçekleri açar.
Günümüz insanı, yoğun bir tempo ile yaşıyor. Selâma, konuşmaya, hatır sormaya, ziyarete gitmeye nedense pek vakit ayıramıyor. Selâmın insanî ve İslâmî bir görev olduğunu unutuyor, ya da önemsemiyor. Böylece dostluğun sıcak ortamını yakalayamıyor. Daha bireysel bir yaşayışı tercih ediyor. Bencilleşiyor. Paylaşmayı bilmiyor. Daha az konuşuyor, dertleşiyor. Mutlulukların paylaşıldıkça artacağını, dert ve sıkıntıların ise azalacağını gerçeğinin farkına varamıyor. Bu durum, onu strese, sıkıntıya sokuyor, sinirli, çekilmez bir hale getiriyor. Kendisiyle barışık olmadığı için, yalnızca kendisine, ailesine değil, çevresine de, etrafına da hep sıkıntı veriyor.
Bu olumsuz tabloyu sağlıklı kılacak şifre; selâmdır. Selâm, sevgi, saygı ve insanlığın anahtarıdır.
İnsanı insana yakınlaştıran, sevdiren, saydıran, anlaştıran iletişimin iki hecelik adı; selâm.
Bu şifre, bu anahtar, bu dilek, ilişkilerimizi ısıtacak, dostluk, kardeşlik kapılarını açacak, bizi daha olgunlaştıracak ve mutlu bir insan kılacaktır.
Rıfkı Kaymaz

BAKIR ÜZERİNE HAT TUĞRA SÜSLEME ÖRNEKLERİ ZÜRİH' TE

* Fuara Bakır El İşleme Sergileriyle tanınan hemşerimiz Rıfkı Kaymaz da; bakır üzerine hat, tuğra ve süsleme çalışmalarıyla katıldı. Türk fuar standında izleyicilere çalışmalarını sundu.

Erzincan Bakır El İşleme Örnekleri, Zürih’te açılan turizm fuarında teşhir edildi.

31 Ocak-3 Şubat 2008 tarihleri arasında İsviçre’nin Zürih kenti Fuar Merkezinde düzenlenen turizm fuarına T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı da katıldı.

İsviçre’nin Zürih kentinde turizm alanında hizmet veren Türk turizm büroları da Türk standında yer aldı. Türk standını gezenler; Türk lokumu, baklava ve aşureden tattılar. Türk turizmi, turizm mekânları, ulaşım konularında bilgi aldılar. Ülkemize ilişkin broşür, afiş, harita ve rehber kitapçılarına ilgi duydular.

Türk standında Ramazan Kale Eskişehir-Lületaşı, Nebahat Maşalı Tel Kırma, Rıfkı Kaymaz da Erzincan Bakır El İşleme Örneklerini, Bentour standında ise M. Server Demiriz cam sanatını fuar ziyaretçilerine örnek çalışmalar halinde sundular.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Tanıtma Genel Müdür Yardımcısı İbrahim Yazar ve Zürih Kültür ve Tanıtma Ataşe Yardımcısı Fulya Durgut, fuarın ülkemizin turizm zenginliklerini tanıtmada önemli rol oynadıklarını belirttiler.

Erzincanlılar Ansiklopedisi

Erzincanlı kültür adamları, sanatçılar, edebiyatçılar,bilim adamları, siyaset adamları, bürokratlar…

Baskı aşamasına gelen ansiklopedimizde, aşağıdaki şartları taşıyan hemşehrilerimizin biyografilerine yer veriyoruz. Ansiklopedide yer almasını istediğiniz isimleri, varsa mail adresleriyle bize bildirmenizi diliyoruz.

Erzincanlı edebiyatçılar : Yazarlar, şairler, gazeteciler (sarı basın kartı sahibi, en az beş yıldır profesyonelce gazetecilik yapanlar).

Erzincanlı bilim adamları : Akademisyenler (Alanlarında en az doktora yapanlar).

Erzincanlı bürokratlar : Bürokraside en az daire başkanı olarak görev yapanlar.

SU/ Rıfkı Kaymaz

Hayatın dört unsur üzerine kurulduğu (anasır-ı Erbaa) söylenir: Hava, su, toprak, ateş.

Yaşamak bu dört unsurlu mümkün. Yaratıcı; hava, su, toprak ve ateşi bizim için yarattı. Onları bizlere armağan etti.

Yaşamamız için havaya, suya ihtiyacımız var. Nefes almadan, su içmeden yaşamak mümkün değil. Toprak beslenme kaynağımız, mutfağımız. Ateş, pek çok ihtiyacımızı karşılamamamız için gereken bir araç. Isınmak, besinlerimizi pişirmek onunla.

Su bir hayat. Hayatın her anı onunla iç içeyiz. O, her varlığa can taşıyan bir sıvı.

Dünyamızın yüzde sekseni o. Vücudumuzun yüzde yetmişini o oluşturuyor. Kanımızın yüzde doksanına yakını yine o. İçtiğimiz suyun yüzde sekseni beynimize gidiyor. O bedenimize zindelik, canımıza can katıyor. Sağlık armağan ediyor. Beynimizi açıyor, ruhumuzu dinlendiriyor.

Su temizler. Hem maddî kirlerden hem de aldığımız abdestle bedenî ve ruhî kirlerden arınırız. Öldüğümüzde son kez onunla yıkanır, ebedî yolculuğa çıkarız.

Su eritir, değiştirir. Değişime neden olur. Kupkuru bir üzüm dalından, koskocaman bir çınar kökünden damla damla yükseklere uzanır. Üzüme, dala, yaprağa, meyveye dönüşür. Kuru dal yeşile bürünür, canlanır, büyür.

Su onarır, tedavi eder. Beden ve ruh sağlığımız onunla dengelenir. Vücudumuzdaki su oranı düştüğünde susuz kalan ir ağaç gibi kurur, hastalanır, solarız.

Su medeniyettir. Temizliğin, saflığın, rahmetin medeniyetidir. Bizim medeniyetimizin mimarîsinde, fisebilillah, yalnızca Allah için yapılan çeşmeler, sebiller şehirlerimizi su sesleriyle onarır, inşa eder. Sebiller, su sesleri, kanat şakırtıları ve güvercin hu hu’larıyla manevî bir ziyafet sofrasına dönüşür, yüreklerimizi serinletir.

Atalarımız su sesiyle tedavi konusunda önemli adımlar atmışlar.Su sesi terapisiyle bimarhaneler, şifahaneler açmışlar. Hastalıklara şifa aramışlar. Ruhî sıkıntıları suyun ilahileriyle, besteleriyle aşmışlar.

Günün stresinden, yeşilliğin ortasında bir derenin şırıltısında nasıl da dinlenir insan. Nasıl da huzur bulur.

Atalarımızın “Su gibi aziz ol!” duasında dile geldiği gibi su azizdir, değerlidir.

Su canlı bir varlık halinde insanla iletişim kurar. Onunla dertleşir, onu teskin eder. Yapılan deneyler onun canlılığını ortaya koyuyor. Bir bardak suya söylenen güzel ya da kaba sözler farklılaştırıyor bardaktaki suyu. Bardak içindeki su sözlerin niteliği ve söylenişiyle farklı özelliklere dönüşür.

“Susayan toprağın ey dost yeri sensin göğü sen”diyor Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu.Toprağın suya hasretini dile getiriyor.Su yağmur olup toprağın susuzluğunu gideriyor.Yıkıyor kirlerini. Sonsuz bir bereketi yeryüzüne bırakıyor. Bir rahmeti sağnak sağnak sunuyor toprağa ve bizlere.

Bir kar haline dönüşüyor kışın. Bembeyaz rengiyle gönüllere, toprağa doyumsuz bir ziyafet sunuyor.

Su cana dönüşür. Su, kaynaktan akışıyla dereye, ırmağa dönüşür. İnsan, Yunus’un mısralarıyla “Sular gibi” çağlayarak onunla dost olur.Yaylalarda şırıl şırıl akan derenin sesi, çoban çeşmesinden aka suyun sesiyle Faruk Nafiz’in mısralarıyla bir çobanın kavalına eşlik eder:

Su acıyı, kederi, hüznü bir insan gibi üstlenir. Fırat, Dicle, Tuna olur. Tuna, Osman Paşa ile birlikte seslenir tarihin derinliklerinden:

Necip Fazıl, insanı “kıvrım kıvrım” akan suya benzetir, Sakarya Türküsü’nde:

“İnsan bu su misali kıvrım kıvrım akar ya/Bir yanda aktan benim öbür yanda Sakarya.

Sen ve ben gözyaşıyla ıslanmış hamurdanız/Rengimize baksınlar, kandan ve çamurdanız.”

Küçük Musa’yı Asiye’den emanet alan ırmak onu Firavun’un sarayına götürür. Gün gelir Kızıldeniz Firavun’a mezar olur.

Damlalar bir araya gelir, göl olur. Irmaklar bir araya gelir deryaları oluşturur. Deniz sonsuzluğa alıp götürür bizi.

“Mahzun hudutların ötesinden akan sular/Gönlümde hep o zanla beraber çağıldadı.

Her duasında rahmetli annem/“Su gibi aziz ol” derdi/Annem gibi aziz olan su/Sebil sebil cami avlusu.”

Nurullah Genç, evrenin susuzluğunu bitirecek Rahmet Peygamberimizi anlatır mısralarıyla:

Divan şairi Fuzulî’nin su redifli şiiri, “Su Kasidesi” edebiyatımızın en güzel naatlerinden biri.

“Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl /Başını taştan taşa vurup gezer âvâre su”

(Su senin –Peygamberimizin- ayağının toprağına erişeyim diye durmadan, ömürler boyu başını taştan taşa vurarak âvâre gezer durur.)

SILA FOTOĞRAFLARI

Sıla, her insan için çok şey ifade eder. Doğup büyüdüğümüz, birlikte yoğrulduğumuz toprak. İlimiz, ilçemiz, köyümüz. Hatıralarıyla birlikte iç içe yaşadığımız sılamız. Evimiz, yuvamız. Tarlamız, bahçemiz, toprağımız, dağımız, bağımız, deremiz. Geçmişimizi ebediyete uğurladığımız mezarlığımız. Acımız, hüznümüz, sevincimiz, mutluluğumuz. Sevdiklerimiz, dostlarımız. Aldığımız nefes, içtiğimiz su, yediğimiz aş: Sılamız.

Lütfi Özgünaydın’ın Erzincan fotoğraflarını ve denemelerini içeren Erzincan albümüne bakarken bir kere daha sılamı andım. Onun dünyasında dolaştım. Hatırladım, düşündüm, yol aldım.

Lütfi Özgünaydın, usta bir gazeteci., bir yazar. Baraj, Köyden Kente, Şelale Söğüt Ağacı, Taş Yolu yayınlanan öykü kitapları.

Onu, yıllar öncesi tanıdım. Erzincan Doğu Gazetesinde sevgili dost Halil İbrahim Özdemir’le birlikte onun Gurbeti çıkardığı günlerdi. Eğin’i konu şiir yarışmasına katılmış, dereceye girmiş, hatırladığım kadarıyla da bir ceket hediye almıştım.

Özgünaydın, son yıllarda usta fotoğrafçılığıyla sılamızı, güzel Erzincanımızı objektifiyle bizlere, yalnızca gözlerimize değil yüreklerimize de sunuyor. Usta fotoğrafçıyı diğer fotoğrafçılardan ayıran özellik bu. Fotoğrafçı, objektifiyle, usta fotoğrafçı yüreğiyle fotoğraf çeker. Özgünaydın işte böyle bir sanatçımız. Sıtkı Fırat, Y.Ziya Ademhan gibi usta bir sanatçı hemşehrimiz.

Özgünaydın’ın İstanbul’daki sergisine katılamadım. Geçtiğimiz günlerde Oromedya’nın sahibi Cüneyt’le birlikte, Esenler Belediye Başkanımız, değerli hemşehrimiz Mehmet Öcalan’a yaptığımız ziyaretin güzel bir hatırası oldu.

Yerel yöneticiliği yanında kültür, sanat ve edebiyatseverliğiyle de takdir edilen değerli başkanımızın hediyesi Özgünaydın’ın Erzincan Albümüydü.

Birbirinden güzel fotoğraflar, Özgünaydın’ın denemeleriyle ( İngilizceleriyle birlikte) bütünleşmiş.

Albümü gören bir yabancının, Erzincan’ı konu alan İngilizce denemelerle birlikte Erzincanla tanışması ne güzel! Bu güzel denemelerin Özgünaydın’ın www.ozgunaydin.com sitesinde her iki dilde de yayınlanmasının önemini ifade etmek istiyorum.

Özgünaydın’ın fotoğraflarına yansıyan Erzincanımızı , onun güzel insanlarını bir albüm halinde bizlere ulaşmasına katkı sağlayan Erzincan Kültür Eğitim vakfı yetkililerine , bu albüme emeği geçenlere teşekkürlerimi sunuyor, Özgünaydın’ı bir kere daha takdirlerimi iletiyorum.

(Erzincan, Fotoğraf-deneme, Lütfi Özgünaydın, İlke Kitap, İstanbul 2007, e-mail: lutfi@lutfiozgunaydin.com)

Fıkralarla Yaşamak/Erzincan Fıkraları

Bir süredir Kanal ‘ televizyonunda Fıkralarla Türkiye adıyla bir program yayınlanıyor.Zaman zaman izliyorum.Halkımızın hayata bakışını mizahi bir espri içerisinde yansıtan bu program ne derece ilgi görüyor, ne derece izleniyor bilemiyorum. Ama ben insana seyrettiğinde hayırlı hiçbir şey vermeyen pek çok programdan daha yararlı olduğuna, insanı hiç değilse güldürerek, tebessüm ettirerek dinlendirdiğine inanıyorum.

Erzincan fıkralarının da bu anlamda program çekimlerinin yapıldığını öğrendim. Erzincan fıkralarını Kanal 7 televizyonundan dinlemek, seyretmek hepimize hoş duygular verir sanıyorum.

Gazeteci, romancı, şair dost Halil İbrahim Özdemir’in Erzincan Fıkraları isimli kitabı yayınlandığı zaman da benzeri duygular taşımıştım. Temel fıkraları, Karadeniz fıkraları yanında Erzincan fıkralarını dinlemenin, o fıkralardaki hayatın içinde yaşayan Erzincanlılara daha bir zevk vereceğini düşünmüştüm.

Özdemir, yapı olarak espriye, fıkraya, sözlü anlatıma yatkın bir kalem. Yıllardır Erzincan’da, Cimin’de yaşamanın, bu toprağın insanıyla iç içe birlikte olmanın artılarıyla Erzincan fıkralarını dermeye başlamıştı. Kitabın şekillenme aşamasında pek çok fıkrayı ondan dinlemiş, etkilenmiş, lezzet de almıştım. Artık kitap yayınlandı, okunuyor. Kitaptaki fıkralar da ulusal bir tv kanalından bütün Türkiye’ye açılıyor.

Bilindiği gibi fıkralar halk edebiyatımızın sözlü ürünlerinden.Hoşca vakit geçirmek, eğlenmek amacıyla söylenen, anlatılan, yeri geldiğinde ise yalnızca onunla bile çok şeylerin anlatılabildiği bir ürün. Halkımızın ortak, anonim bir ürünü. Hayatın içinde kendiliğinden oluşan, anlatılarak kabul görülen, yaygınlaşan ve artık halkın hayata ve olaylara ortak bakışını sergileyen bir tür. Fıkralar, halkımızın ince zekasını, hazır cevaplığını, ya da kimilerinin anlayışsızlığını, duyarsızlığını eleştirerek yansıtır. Kullanılan dilin ses özellikleri de bu fıkraların hangi bölgelere ait olduklarına ilişkin ipuçları da verir.

Erzincan fıkraları, yöremizde yayınlanan bir ilk kitap. Bu kitaptaki fıkralar bizi ne derece etkiliyor, ne derece güldürüyor?Belki kimi fıkralar “e ne var ki bunda!” diyebileceğimiz türden fıkralar olarak da gelebilir bize.... Önemli olan, bu fıkraların derlenmesi, toparlanması. Bu fıkralar okunacak, anlatılacak, belki yeni eklemelerle yeniden şekillenecek. Halka daha bir mal olacak.

Özdemir, bu fıkraları derlemekle, sözlü kültürümüzün önemli ürünlerini bir araya getirdi.Keşke fıkralarımız gibi diğer sözlü kültür değerlerimiz de hakkıyla değerlenip, toparlanabilse…

Erzincanlı Şair: Hüseyin Erdoğan

Erzincan toprağı bilim, sanat, kültür dünyasında önemli isimler yetiştirmiştir. Bugün edebiyat dünyamızda eserleriyle tanınan pek çok yazar, şair , halk ozanı ve bilim adamı eserleriyle, çalışmalarıyla günümüz insanına seslenmektedir.

Geçtiğimiz günlerde Ankara’daki Erzincanlı bürokratlarımızdan İshak Yılmaz kardeşimin kitaplığında “Hayatımla Arkadaş” isimli bir kitapla karşılaştım. Erzincan Belediyesi’nin 5 numaralı yayını bu eser 1996 yılında yayınlanmış. O yıllarda Belediye Başkanı olan Talip Kaban’ın takdimiyle yayınlanan bu eser Erzincanlı aşık ve şair Hüseyin Erdoğan’ı n şiirlerini içeriyordu.

Tarihî bir eserle karşılaşmış gibi sevindim. Erzincan Belediyesi olarak yakın yıllarda yayınlanan ve Erzincan’ı konu alan kitapları hatırladım. Eser tespitinde ne derece isabet edilip edilmediğini bir yana bırakarak bu eserlerin basımına karar veren başkanlarımızı takdirle andım.

1933 doğumlu Erzincanlı şair ve âşık Hüseyin Erdoğan’ı yeterince tanımadım. Ama o bugün bu eseriyle karşımda. Şiirlerini okuyorum.

1933 Erzincan (Hancı çiftliği Köyü) doğumlu.Köyünde okul olmadığı için babası kardeşiyle birlikte komşu köy ilkokuluna kaydettirdi (1943). Yaya olarak kırk beş dakika köylerinden uzaktaki bu köyde kerpiçten yapılmış ilkokulda öğrenime başladı.1948 ‘de okul birincisi olarak ilkokulu bitirdi.17 yaşından itibaren âşık tarzı şiirler yazdı/söyledi.

Eseri:Hayatımla Arkadaş, (Erzincan Belediyesi Yayınları:5, Erzincan 1996, Ermat Ofset)

Hüseyin Erdoğan’ın Erzincan’ımızı konu alan bir şiirini de sizinle paylaşmak istiyorum:

Erzincan Kitaplığı/Rıfkı Kaymaz

Erzincan, tarih boyunca pek çok felaketle karşı karşıya kalmış şehrimiz.

Erzincan'a Girdim

Türkülerimiz, bizim duygu ve düşüncelerimizi, hayata bakışımızı yansıtır. Acılarımızı, sevinçlerimizi ifade eder. Gözyaşı olur mısralara akar, ağıt olur…

Depremlerle yerle bir olan Erzincanlı, işgal yıllarında bin bir sıkıntıyla karşı karşı karşıya kalır. İşsizlik nedeniyle ayrılmak zorunda kalır sılasından. Ona hasret duyar, ağlar, hüzünlenir. Türkülere sığınır.Türküler yakar. İçli mısralarla seslenir.

“Erzincan’a girdim ne güzel bağlar…Elleri koynunda bir gelin ağlar.” Da böylesi türkülerimizden biri.

Erzincan Ticaret ve Sanayi Genel Sekreter Yardımcısı olarak görev yapan Mustafa Babayiğit, “Erzincan’a Girdim” adı altında topladığı yazılarında Erzincan’ın özellikle ekonomik ve sosyal sorunlarını değerlendiriyor.

Babayiğit,Medya ve Doğu gazetelerinde yayınlanan yazılarında bu anlamda Erzincan’ın bir fotoğrafını çekmiş.Erzincan ekonomisi, Erzincan’da tavuk üretimi, Erzincan’ın trafik sorunları, üç önemli hizmet,küçük sanayi siteleri, otobüs firmaları, pahalılık, bakır imalatı, el sanatları, kobiler, Erzincan kalkınması, sivil toplum kurulmuşları,ticaret borsası,gibi başlıklar Babayiğit’in özellikle Erzincan ölçekli değerlendirmelerindeki yaklaşımı yansıtıyor:Erzincan’ın ekonomik ve sosyal kalkınması…

Babayiğit, Doğu Anadolu bölgesinin Ekonomik ve sosyal yapısına ilişkin görüşlerini de eserinde ortaya koyuyor.

15 Haziran 2006 tarihinde Ankara’da Tuskan’ın çatısı altında bulunan Birleşik İş Adamları Dernekleri Federasyonunda Genel sekreter olarak çalışmak üzere Erzincan’dan ayrılan Mustafa Babayiğit, Erzincan’ı konu alan bir yazısında:”Her köyün her tepenin her evin ayrı bir hikayesi var ve en önemlisi bu hikayeyi size seve seve anlatacak misafirperver Erzincanlılar var.” Diyor. Erzincan’ın doğal, kültürel zenginliklerini sıralıyor.

Babayiğit’in yazıları Erzincan’ın ekonomik ve sosyal tarihine bir anlamda önemli kayıtlar düşürüyor. Bu yazıların doğu gazetesi köşelerinden seçilerek kitaplaşması bu açıdan önem taşıyor. Yıllar sonra bu kitaptaki yazılarla o yılların Erzincan’ını karşılaştırmak, Erzincan adına hangi önemli adımların atıldığını, hangi noktalara gelindiğini görmede önemli bilgileri verecektir.

Erzincan’ın kalkınması sevdasıyla dolu bir Kayserili yazara, Babayiğit’e tebrik ve teşekkürlerimizi sunuyorum.

Kitap:Unutulmayan ERZİNCANLILAR

Güzel Erzincan’ımızın tarihi, kültürü, sosyal ve ekonomik yönlerini ele alan bu eserler araştırmacılar için önemli basılı kaynaklar.

Araştırmacı-yazar Yunus Nadi Akın’ın “Geçmişten Cumhuriyet’e Unutulmayan Erzincanlılar” da böylesi eserlerden.

Akın, 1948 Erzincan-Kemah doğumlu. İlk ve orta öğrenimini Kemah’ta, Bölge Ziraat Okulunu Erzincan’da bitirdi. Türkiye Zirai Donatım Kurumu, Erzincan Teknik Ziraat Müdürlüğü’nde görev yaptı. 1992 depremi sonrası Bursa Tarım İl Müdürlüğüne tayin oldu. 1994’te emekli oldu. Bir süre ticaretle meşgul oldu. 2002’den bu yana Erzincan ile ilgili araştırmalar yapıyor, yazılar yazıyor.

Yunus Nadi Akın, “Erzincan benim iki gözüm, gönül sazım, alın yazımdır” diyor ve “maziden miras kalan ecdat yadigârı eserlere, vatan ve milletine şerefle hizmet etmiş şahsiyetlere sahip çıkmanın, onlara hak ettikleri değeri vermenin” milletimizin aslî görevi olduğunu dile getiriyor.

“Geçmişten Cumhuriyete Unutulmayan Erzincanlılar” bu düşüncelerle kaleme alınmış. Geçmişten 1920-23 senelerine kadar geçen zaman diliminde unutulmayan Erzincanlıları konu alıyor Akın’ın kitabı.

Erzincan merkez, ilçe, İliç, Eğin, Refahiye ve Tercan’da yetişen, eser veren isimlerin hayat hikayelerinin verildiği eserde renkli simalar başlığı altında 17 yazar, şair ve sanatçının hayatını da konu ediniyor.

Eser, özellikle Erzincan üzerine araştırma yapanlar için önemli bir kaynak.

Yunus Nadi Akın, “isimleri bizce bilindiği halde haklarında yeterli bilgi edinilemeyenler, vali, kaymakam, ozan, şair, bestekâr, ilâhiyatçı, belediye reisi, profesör, hukukçu, sporcu ve müzisyenler ile Cumhuriyettin ilanından sonra siyasi hayata atılanlar, başarılı iş adamları, tarafımızdan unutulanlar ve diğer meslek grubundaki Erzincanlılar bu kitabın ikinci cildini oluşturacaktır” diyor.

(Geçmişten Cumhuriyete Unutulmayan Erzincanlılar, Yunus Nadi Akın, Dizgi baskı: Özsoy Ofset, Erzincan 2005)

Kitap:Cengerli

Milletlerin varlığını devamlı kılan, dağılıp yok olmasını önleyen ve onları diğer milletlerden ayıran özellik kendi kültürüdür.

Araştırmacı, yazar, şair hemşerimiz Mustafa Özdemir, kendi köyünün kültürel değerlerini ortaya koymak amacıyla CENGERLİ Tarihi, Toplumsal ve Kültürel Bir Araştırma isimli eserini hazırlamış, yayımlamış.

Özdemir, 1949 Erzincan-Refahiye-Cengerli doğumlu. İlkokulu Cengerli’de, ortaokulu Refahiye’de okudu. Gümüşhane Yatılı Öğretmen Okulunu bitirdikten sonra çeşitli yörelerde ilkokul öğretmenliği, okul müdürlüğü yaptı. 1986’da ön lisans eğitimini yaptı. 1989-1990 yıllarında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi konusunda formasyon eğitimi aldı. MEB tarafından İlköğretim Türkçe Ders Kitapları Yazımı Komisyonunda görevlendirildi. 1990’da İstanbul-Pendik ilçesinde yılın öğretmeni seçildi. 1994’te emekliğe ayrıldı. Bir süre özel dershanelerde öğretmenlik yaptı. Özdemir’in şiir ve araştırmaları yanında, ilköğretim okullarına yönelik basılmış Türkçe, Hayat Bilgisi kitapları da bulunuyor.

Refahiye-Cengerli el emeği göz nuru ile; “gülbeyaz”, “mihrap”, “kanaviçe”, “bereket” vb. nakışlarıyla işlenmiş kilimleriyle meşhur bir köyümüz.

Özdemir, Cengerli’nin tarihini Hayaşalılar ve Hititler döneminden başlatmış. Urartular Dönemi, Medler ve Persler, Selevkozlar, Pont İmparatorluğu, Romalılar, Bizanslılar dönemlerinden sonra, Mengücüklüler ile devam etmiş Cengerli tarihine. Karakoyunlular ve Akkoyunlular 1071-1516 yılları arasında Doğu Anadolu bölgesinin demografik yapısı ve Cengerli konusunu da ayıran Özdemir, Osmanlı döneminde 15.-19.yüzyıllar arasında Cengerli’nin sosyal ve ekonomik durumunu kaynaklara dayanarak ortaya koymuş.

Coğrafi konum, iklim, bitki örtüsü, köy-kent ilişkileri, nüfus ve ailelerin soy kütükleri ile Cengerli önemli bir araştırma eseri.

Cengerli köyü halk takvimi, halk inançları, düğün, deyim-atasözleri, Cengerli ağzı, Cengerli köyünde yetişenlerin biyografileri, bu köyde görev yapan muhtarlar, imamlar, öğretmenler ve fotoğraflar ile hacimli, önemli bir araştırma ortaya konulmuş.

Cengerli Tarihi, Toplumsal ve Kültürel Bir Araştırma isimli bu ciddi araştırması nedeniyle değerli araştırmacı hemşerimiz Mustafa Özdemir’e tebrik ve takdirlerimizi sunuyoruz.

(CENGERLİ Tarihi, Toplumsal ve Kültürel Bir Araştırma, Mustafa ÖZDEMİR, İstanbul 2002).

ERDEF

Erzincan Uluslararası Festivalde

Erzincan geçtiğimiz cuma (20-29 Ekim 2006) günü Ankara’da açılan 1.Uluslararası İl İl Anadolu Festivalinde kısa adı ERDEF olan Erzincan Dernekleri Federasyonu tarafından temsil edildi.

Festivalde Erzincan’ın yöresel ürünleri tanıtıldı, Erzincan’ı tanıtan ve Erzincan’ı konu alan kitaplar sergilendi, hediyelik bakır eşyalar teşhir edildi.

Pestil, maden suyu, leblebi, bakır eşyalar gibi yöresel ürünler yanında Erzincanlı ressam Hasan Rüzgar’ın tabloları, Rıfkı Kaymaz’ın bakır el işiyle hazırladığı hatlar, tuğralar, süsleme örnekleri de ilgi gördü.

Erzincanlı Dernekleri Federasyonu Başkanı Şevki Yılmaz, “Uluslararası bir festivalde Erzincan’ı temsil etmekten mutluyuz.” dedi. Ankara’daki Erzincanlıları Erzincan standına davet etti.

Festival açılışında ERDEF yönetim kurulu üyeleri, Erzincanlı hemşeriler, misafirler hazır bulundu.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek tarafından açılışı yapılan 1.Uluslararası İl İl Anadolu Festivali 29 Ekim’e kadar gezilebilecek.

Kültür Sanat Günleri

NOTLAR

Rıfkı KAYMAZ

rifkikaymaz@hotmail.com

KÜLTÜR-SANAT GÜNLERİ

Erzincan Belediyemiz kültür ve sanat etkinlikleri çerçevesinde farklı bir gece düzenledi.

Yarın saat 20.00'de Müftülük Konferans Salonunda gerçekleştirilecek programın Erzincan açısından renkli geçmesi bekleniyor.

Erzincan Belediyesi, belediyecilik hizmetleri yanında, kültürel çalışmalarla da güzel işlere imza atıyor.

Erzincanlı kültür, sanat adamlarının, Erzincan'a kültür sanat, eğitim açısından hizmet veren isimleri konuk olarak davet edildiği gece Erzincan merkezli; şiir, türkü, anı, kaside, gazel, fıkra, söyleşilerle Erzincani duyguları yaşatacak.

Erzincan Kültür ve Sanat Günlerine Erzincan dışında kırka yakın isim çağrılmış. Erzincan Belediyesi yetkilileri davet edilen isimlerden; (alfabetik sırayla) Ali Nar, Fahri Taş, Köksal Papuççu, Mehmet Ragıp Karcı, Mehmet Törenek (Doç. Dr.), Mustafa Miyasoğlu, Muzaffer Nevruz, Nevzat Sudaş, Nurettin Albayrak, Recep Dal, Rıfkı Kaymaz, Salih Lütfi Şengül, Sami Şener (Prof. Dr.), Sıtkı Fırat, Tahir Erdoğan Şahin, Türker Saltabaş, Yüksel Yalçınkaya vb.nin geceye iştirak edeceğini, Erzincan içinden; Ayhan Uçar, Ahmet Dumlu, Halil İbrahim Özdemir, Hıfzı Kaymaz, Metin Çankaya, Mustafa Temiz, Ünal Tuygun, Ruhi Kara ve Vehbi Yurt'un, Erzincan Kültür Sanat Günlerine konuk olarak katılacağını belirttiler.

Davetliler belediye çalışmalarını yerinde görecek, Ekşisu, Çağlayan gibi mesire yerlerini gezecek, Terzibaba'yı ziyaret edecekler.

Davet edilen şair, yazar, sanatçı, eğitimci, gazeteci, ilim ve kültür adamları, Erzincan'da sıla özlemini doyasıya yaşayacak, geceye katılacak Erzincanlılarla aynı duyguları paylaşacak, kültür sanat dünyamıza katkıda bulunacaklar.

Hizmetin hangi türü olursa olsun, Erzincan'a yönelik her güzel iş, her adım tebrik ve takdirle anılmalı elbette. Bu nedenle ilim, kültür ve sanat adamlarımızı Erzincan'da bir araya getiren belediyemiz bu anlamda güzel bir adıma vesile oldu. Belediye Başkanı Sayın Buyruk'a, bu etkinliğin gerçekleştirilmesine katkıda bulunan yetkili ve görevlilere tebriklerimizi iletiyoruz.

İnanıyorum ki, bu etkinlik hafızalarda uzun bir süre "hoş bir sada" olarak kalacak.

Kerem'in Erzincan Bağları

Halk hikâyeleri arasında Kerem hikâyesinin önemli yerini belirtmeye gerek ar mı?...

Leylâ ile Mecnun, Ferhat ile Şirin gibi bir halk hikâyelerinin halk edebiyatının unutulmaz ismidir Kerem.

Anadolu’nun hemen her köşesinde halk hikâyecilerinin dilden dile aktararak anlattığı, kahve köşelerinin, halk edebiyatı kürsülerinin, halk folkloruyla ilgilenen araştırmacıların Kerem hikâyeleriyle zenginleşen halk hikâyeciliği geleneğinin vazgeçilmez bir ürünü olan Kerem’in Erzincan Bağları ile ilgisi nedir? “Allah cümlemizi muradına kavuştursun. Ustamızın adı Hızır, Erzincan bağladı budur” diyerek biten Kerem’in Erzincan Bağları hikâyesi üzerine Celile Keyder bir araştırma yapmış.

AÜDTCF Türk Dili ve Edebiyatı bitirme tezi olarak 1953 yılında hazırlanan bu tezinde Celile Keyder, Kerem hakkında yapılmış olan tetkiklerin hülâsasını sunmuş. Kerem’in Erzincan Bağları hikâyesinin Raif Yelkenci, E. Cem, Ahmet Serdar yazmaları ve İkbal Basma nüshası ile mukayesesi (vaka, şiir, motif), Kerem’in Erzincan bağlarının diğer Kerem ile Aslı hikâyelerindeki yeri, şiirlerin endeksi, şahıs isimlerinin endeksi, yer isimlerinin endeksi ve Kerem’in Erzincan bağlarının metnine yer verilmiş eserde.

Bugün halk hikâyeleri arasında önemli bir yer tutan Kerem ile Aslı hikâyelerinin mukayeseli bir biçimde incelenerek Kerem’in Erzincan Bağları hikâyesinin bir metin halinde tez çalışması olarak yayınlanması, Erzincan folkloru açısından önemli bir çalışma olacaktır.

Erzincan 1932/Rıfkı Kaymaz

Erzincan üzerine yapılan araştırmalar ve çalışmalarda hemen her araştırmacı belli bir tarihten öncesine kolay kolay gidemez. Erzincan depremi binlerce Erzincanlıyı toprağa verirken, Erzincan’ın sosyal, kültürel pek çok eserini de toprağa gömüyordu.

Erzincan ile ilgili en önemli kaynağın ise, Ali Kemalî tarafından hazırlanan eser olduğu bilinen bir gerçek. Hemen her çalışmada bu kaynak eser kaynak olarak gösterilmektedir.

Erzincan 1932 adıyla yayınlanan eser, deprem öncesi tarihi taşıyan bir eser oluşuyla dikkatimizi çeken bir eser olmuştur.

Resimli Gazete Matbaasında, Milli Kütüphane-Vilâyetlerimiz serisinde 1932 yılında yayınlanan ERZİNCAN 1932 adlı eserde şu bölümlere yer verilmiş:

Erzincan’ın kaza ve köyleri; Merkez, Pülümür, Kemah, Kiğı, Kuruçay, Refahiye.

O günün Erzincan’ından birkaç resmin de yer aldığı Erzincan 1932 adlı eser, 92 sayfadan meydana gelmiş.

Erzincan ile ilgili belki küçük hacimli, ama önemli olan bu eser, Erzincan ile ilgili araştırmalar yapacakların ilk kaynağı olacaktır.

Şikago'da Türk Festivali